Müzik olmadan atmayan bir kalbi var onun,

dans etmeden duramayan bir doğası,

bir de gevezelikleri var kendi çapında...

Tiyosülfatın Kullanımı


En son yaptığımız deneyde tiyosülfata işimiz düştü. Ancak internetteki türkçe kaynakların yetersiz olduğunu görünce bu konuda yazmak istedim. 

Tiyosülfat (S2O3-2 ) bilindiği üzere kararsız bir asit ve negatif yüklü bir köktür. Üzerine asit ilave edildiğinde ortamda serbest kükürt meydana gelir ve kükürt dioksit gazı açığa çıkar. Bu şekilde ortamdaki varlığı test edilmiş olur.

2H + S2O3-2 → H2S2O3 → S + H2O + SO2

Sodyum sülfitin (Na2SO3) kükürtle ısıtılmasıyla ya da kaynayan sodyum hidroksite kükürt eklenmesiyle sodyum tiyosülfat meydana gelir ve suyla hidratı halinde (Na2S2O3.5H2O / Sodyum tiyosülfat penta hidrat) endüstride kullanılır (Fotoğrafçılıkta film banyolarında, deri sanayinde deri sepilemede, tekstil ve kağıt sanayinde ve atıkların arıtılmasında klor giderici olarak, elyaf boyamada mordan olarak, gümüşün cevherden ekstrakte edilme işleminde, fermantasyon işleminde, kozmetik sanayinde, yün ağartılmasında vb.gibi çeşitli uygulama alanlarında).

6NaOH + 12S = 2Na2S5 + Na2S2O3 + 3H2O

En önemli kullanım alanlarından biri analitik kimyada iyodometridir.

2 S2O32− + I2 → S4O62− + 2 I

Fotoğrafik uygulama, John Herschel tarafından keşfedilmiş ve hem film hem de fotoğrafik kağıt işlemlerinde kullanılmıştır. Fotoğraf sabitleyici olarak bilinen tiyosülfat, fotoğrafçılıkta film üzerindeki reaksiyona girmemiş gümüş halojenür bileşiklerinin sabitlenmesinde kullanılır.

2 S2O32− + AgBr → [Ag(S2O3)2]3− + Br

Sodyum tiyosülfat altın çıkarılmasında siyanür için alternatif lixiviant (özütleyici) görevi gören bir bileşendir. Ayrıca siyanür zehirlenmesine karşı da bir panzehir olarak çalışır. Altın iyonları  [Au(S2O3)2]3−  şeklinde güçlü bir kompleks oluştururlar.

Alüminyum katyon reaksiyonu; tiyosülfatın analitik kimyadaki kullanımında alüminyum katyonu içeren bir örnek tiyosülfat ile ısıtıldığında beyaz çökelek elde edilir.

2 Al3+ + 3 S2O32− + 3 H2O → 3 SO2 + 3 S + 2 Al(OH)3

Çamaşır sularının pH testlerinde ise;

4 NaClO + Na2S2O3 + 2 NaOH → 4 NaCl + 2 Na2SO4 + H2O

reaksiyonu verecek şekilde kullanılır.

Bunların dışında Indigofera tinctoria bitkisinin yaprakları fermantasyonu sonucunda elde edilen indigonun boyama işleminde kullanılmasında yardımcı bir kimyasal görevi görür.

...Katre Gizem...
03.04.2013



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder